Papaz Eriği
Sizler yeşil papaz eriklerini seviyorsunuzdur herhalde. Mutlaka seviyorsunuzdur. Çünkü bu erikleri sevmeyen tek çocuk yoktur. İşte Meltem’le Murat birer sandalye alıp yeşil çim üzerine oturttular ve erik dallarına sarıldılar.
Meltem’le Murat kardeştirler. Amma çekişken kardeş değil, birbirlerini çok çok seven, sayan kardeşler. Belki aralarındaki yaş farkı, belki de tabiatları elverirdi buna. Eriklerin çekirdeği kap tuttu mu, hemen elele verir, komşularının erik ağacına göz dikerlerdi. Etraflarına şöyle bir bakınır ve hemen ağaca tırmanırlardı. Tabii, kimseler görmesin diye. Sonra usulcacık ağaçtan inip eve gelirler ve erikleri tuza banarak çıtır çıtır yerlerdi…
Bir yıl çocuklar için epey uzun bir süreydi. Onlar hiç anlamadan boya çekerler. Boyları uzayınca erikleri alt dallarından da toplayabiliyorlardı. Bir gün bu eylemdeyken istemez misin evsahibi kendilerini yakalayıverdi. Çocuklar kızıl bozul oldular. “Eyvah, bu rezaleti anne babamıza acaba nasıl duyuracağız?”
İvan dede kendilerine takaza etti.
-Hırsızlık iyi değildir, çocuklar, dedi.
Her ikisi de birden hopladı:
-Ama biz hırsız değiliz, dede… Biz yalnız yemek için birkaç tanecik kopardık.
İvan dede sözü daha fazla uzatmadı.
Ertesi yılı sabırsızlıkla bekledi. Bahar gelir gelmez koca ağacın dibinden süren fidanlardan bir tane çıkardı, Muratla Meltem’i bulup ellerinden tuttu ve doğruca babalarının yanına götürdü.
-İsmet bey, dedi. Çocuklar bu eriği pek çok sevdiler. Bana bir yer göster de, şu fidanı dikeyim. Bir sevap daha kazanırım, hem bizim eriği kurtarmış olurum…
Babaları çocuklarını şöyle bir süzdü. “Bu ne demek oluyor?” demek istiyordu.
Çocuklar da gözlerini süt dökmüş kedi gibi süzdüler. Gözlerinin uçlarıyle da İvan dedeye baktılar. O da daha fazla konuşmadı, daha doğrusu konuşmak istemedi.”İnsan yaşamında en azından bir fidan dikmeli, yahut da bır yetim büyütmeli” diyordu dedem, dedi kendi kendine. Kim bilir daha neler anımsayacaktı ki, bu anda İsmet beyin sesi kendisini belinletti:
-İşte şuraya dikelim!dedi.
İvan dede hem kuyuyu kazdı, hem konuştu:
-Bir-iki yıl dediğin bir güne gelmez, çabuk gelip geçer. Bakarsın sizinle beraber fidan da büyümüş olur, kocaman bir ağaç olup meyve verir.
Gerçekten erik ağacı bir güne gelmedi, büyüdü. Bir kökten türeyen iki gövdeli çatal bir ağaç oldu. Bir çatal Meltem, öteki de Murat.
İşte bugün Meltem’le Murat kendi öz ağaçlarının meyvelerini topluyorlardı. Topluyor ve gerçekten yılların kelebek gibi uçup geçtiğini anımsıyorlardı.
Зелените джанки
Вие сигурно обичате зелените джанки. Непременно ги обичате. Защото няма нито едно дете, което да не обича тези джанки. Ето, Мелтем и Мурат взеха по един стол, сложиха ги върху зелената трева и се хванаха за клоните на джанката.
Мелтем и Мурат са брат и сестра. Ама не от онези, дето все се дърпат, а такива, които много, много се обичат и уважават. Може би разликата в годините им, може би и нравът им помагаше за това. Щом костилката на джанките хванеше черупка, те веднага се хващаха ръка за ръка и хвърляха око на джанката на съседите. Поозъртаха се ей така наоколо и веднага се покатерваха на дървото. Разбира се, за да не ги види никой. После тихичко слизаха от дървото, прибираха се вкъщи и ядяха джанките хрупкаво, хрупкаво, като ги топяха в сол…
Една година за децата беше доста дълго време. Те се източват на бой, без изобщо да усетят. Когато се източиха, можеха да берат джанки и от долните клони. Един ден, докато вършеха това, да не щеш ли, стопанинът взе, че ги хвана. Децата се изчервиха до уши. „Олеле, как ли ще съобщим за този срам на мама и татко?“
Дядо Иван ги смъмри.
- Кражбата не е хубаво нещо, деца – рече той.
И двамата подскочиха наведнъж:
- Ама ние не сме крадци, дядо… Ние откъснахме само няколко, колкото да си хапнем.
Дядо Иван не продължи повече разговора.
Той дочака с нетърпение следващата година. Щом дойде пролетта, извади една от фиданките, които бяха избуяли в корена на голямото дърво, намери Мурат и Мелтем, хвана ги за ръце и ги заведе право при баща им.
- Исмет бей – рече той. – Децата много обикнаха тази джанка. Покажи ми едно място, та да посадя тая фиданка. Хем още един севап ще спечеля, хем нашата джанка ще отърва…
Баща им изгледа децата си ей така. Искаше да каже: „Какво значи това?“
А децата примижаха като котка, разляла млякото. С крайчеца на очите си погледнаха и към дядо Иван. Той също не каза нищо повече, по-точно – не пожела да каже. „Човек през живота си трябва поне една фиданка да посади или пък едно сираче да отгледа“ – казваше дядо ми, рече си той наум. Кой знае още какво щеше да си припомни, но в този миг гласът на Исмет бей го сепна:
- Ето тук да я посадим! – каза той.
Дядо Иван хем копаеше дупката, хем говореше:
- Година-две, дето се вика, и един ден не са, бързо идват и отминават. Току-виж заедно с вас и фиданката пораснала, станала голямо дърво и дала плод.
Наистина, сякаш и ден не мина, и джанката порасна. Стана чаталесто дърво с две стебла, излезли от един корен. Единият чатал – Мелтем, другият – Мурат.
Ето, днес Мелтем и Мурат беряха плодовете на своето собствено дърво. Беряха и наистина си спомняха как годините бяха прелетели като пеперуди.
The Green Plums
You probably love green plums. You surely do. Because there is not a single child who doesn’t love these plums. And so Meltem and Murat each took a chair, set it down on the green grass and reached for the branches of the plum tree.
Meltem and Murat are brother and sister. But not a quarrelsome brother and sister; a brother and sister who love and respect each other very, very much. Perhaps the difference in their ages, perhaps their natures made this possible. As soon as the stones of the plums had begun to harden, they would join hands and set their sights on their neighbour’s plum tree. They would take a look around and climb straight up the tree. So that nobody would see, of course. Then they would quietly come down from the tree, go home, and eat the plums crunch crunch, dipping them in salt…
A year was quite a long time for children. They shoot up without noticing it at all. As they grew taller they could pick the plums from the lower branches too. One day, while they were busy doing this, wouldn’t you know it, the owner caught them. The children turned red all over. “Oh no, however will we let our mother and father know about this disgrace?”
Grandpa Ivan scolded them.
- Stealing is not good, children, he said.
Both of them jumped at once:
- But we are not thieves, Grandpa… We only picked a few to eat.
Grandpa Ivan did not draw the matter out any further.
He waited impatiently for the next year. As soon as spring came he dug up one of the saplings sprouting from the foot of the big tree, found Murat and Meltem, took them by the hand and led them straight to their father.
- İsmet Bey, he said. The children have grown very fond of this plum. Show me a place, and let me plant this sapling. I will earn one more good deed, and I will have saved our plum tree too…
Their father looked his children up and down. He meant to say, “What does this mean?”
And the children lowered their eyes like a cat that has spilled the milk. Out of the corners of their eyes they also looked at Grandpa Ivan. He said no more either, or rather, he did not want to say more. “In his life a person should at least plant one sapling, or else bring up one orphan,” my grandfather used to say, he said to himself. Who knows what else he would have remembered, but at that moment İsmet Bey’s voice startled him:
- Let’s plant it right here! he said.
Grandpa Ivan both dug the hole and talked:
- A year or two is no more than a day, it comes and goes quickly. Before you know it the sapling will have grown along with you, it will become a great big tree and bear fruit.
Truly, it took the plum tree no more than a day to grow. It became a forked tree with two trunks sprung from one root. One fork Meltem, the other Murat.
And today Meltem and Murat were picking the fruit of their very own tree. They were picking, and remembering how the years had truly flown by like butterflies.