Neşe Ruhun Gıdasıdır
Narin bugün arkadaşlarıyla ders çalışmaya karar vermişti. Tabi, İpek de, Pelin de haberdardılar. Gelince hemen masa başına oturdular. Derken kapı çalındı. Çalınmasıyla açılması bir oldu. Narin’in büyük annesi dilinde türküsüyle, elinde süpürgesiyle içeri girdi. Narin’in arkadaşları susuyor ve gözlerini kapıya dikmiş bakıyor, bakıyorlardı.
“Sahan içinde kavurma, kavurma,
Kız fistanı savurma…”
Türkü kesildi.
- Hadiyin kızlar, hoplayın, ne oturuyorsunuz böyle küskün küskün?- diye çıkıştı Remziye teyze.
Kızlar bakıştı, bakıştı.
Narin başı çekti. Ellerini kaldırıp oyuna başladı. Arkasından öteki kızlar da katıldı. Remziye teyze ortada, kızlar etrafında çesçevde. Hem oynuyor, hem türküye katılıyorlardı.
Narin’in büyükannesi yaşlı başlı bir teyze işte. Yaşlı başlı ama dimdik, neşeli. Yüzü gözü nur saçıyor.
- Hadi! Şimdi oturup çalışın. Zaten okulda saatlerce oturacaksınız, deyip ayrıldı.
Kızlar arkasından dudak ısırarak konuştu:
- Aferin ninene, Narin, dediler. – bizi de neşelendirdi.
Demeye kalmadı, kapı arasından teyze başını uzattı ve öğrenciyken öğrendiği bir dörtlüğü hatırlattı:
“- Penço, gel oku,
Penço istemez!
Penço yemek ister!
- Hayır, okumayan dişlemez!”
Hepsi gülüştü. Onlar da anımsadı bu beyti. Ve çalışmaya koyuldular.
Remziye teyze’yi siz de görseniz yaşını bulduramayacaksınız. O tam bir asır, hatta üstü de var, tam yüz yıl sekiz ay, bu günlük güneşlik dünyaya seviniyor, evlatlarıyla, cıvıl cıvıl torunlarıyla birlikte, o da sınıftan sınıfa geçiyor, sevinçleriyle seviniyor, kahırlarıyla kahırlanıyordu. Ne var ki, üzülmelerini istemiyor, onları her zaman teselli ediyor, neşelendiriyor, kederlerini unutturmaya çalışıyordu. Amma hatalarını ötbas etmiyor: Doğruya doğru, eğriye eğri diyordu. Öğretmenlerinin üstüne toz kondurmuyordu. Onların bilgili, çocuk beyinlerine ışık tutan, kendilerine dürüstlük öğreten kişiler olduklarını hatırlatıyordu. Narin bunları her zaman anımsıyordu.
Narin bir ara saatine baktı. Hem saatine baktı, hem kızların yüzünü süzdü.
- Ne, saat geldi mi yoksa? Demek istedi arkadaşları.
Narin sessizce başını salladı: “Evet!” demek istedi.
Ayrılırken Pelin:
- Büyük annene de “Hoşça kal!” diyelim Narin, demek istedi.
Öyle de yaptılar.
Bugün kızlar iki ders birden öğrendiler: Bir kitaptaki dersi, bir de hayat, yaşam dersini: “Neşe, ruhun gıdasıdır!” dersini.
Радостта е храна за душата
Днес Нарин беше решила да учи уроците си, заедно с приятелките си Пелин и Ипек. Щом те дойдоха, вратата на стаята внезапно се отвори. Бабата на Нарин влезе с песен на уста и метла в ръка. Приятелките й стаиха дъх и втренчено я загледаха.
В сахана кавърма, кавърма,
Не развявай поли, моме!
Песента спря. Леля Ремзие се сопна:
- Хайде, момичета, защо така се стреснахте? Хайде, ставайте!
Момичетата се спогледаха. Нарин първа стана, вдигна ръце и заигра. Приятелките й се присъединиха. Леля Ремзие остана по средата, вече пееха и трите момичета. Пееха и танцуваха. Бабата на Нарин беше възрастна, но изправена, весела. Лицето й блестеше от радост.
- Хайде сега, сядайте да учите! – нареди им тя и излезе.
- Браво на баба ти, Нарин! И нас ни развесели. – казаха момичетата.
Вратата пак се открехна. Леля Ремзие си подаде главата и издекламира част от стихотворение, което помнеше от училище:
Пенчо, бре чети!
Пенчо не чете.
Пенчо, ела да ядеш!
Не, който не учи,
Няма да яде!
Всички се засмяха. И те си спомняха това стихотворение.
Леля Ремзие се радваше на слънцето и света вече близо век и отгоре, век и осем месеца. Но заедно с деца, внуци и правнуци преминаваше от клас в клас, живееше с техните радости, тъжеше с техните тъги. И не искаше да ги вижда умислени. Стараеше се да ги развесели, да забравят грижите. Но не им спестяваше грешките. Не казваше на правото – криво. Не даваше прах да падне върху учителите. Напомняше на всички, че те са учили, за да просветят детските мозъчета. Нарин винаги помнеше това. По едно време тя си погледна часовника, после погледна и лицата на приятелките си.
- Какво, време ли е вече? – в един глас попитаха те.
Нарин само поклати глава утвърдително. На раздяла Ипек рече:
- Да кажем довиждане и на баба ти, Нарин.
Така и направиха. Днес момичетата бяха учили два урок. Единият от учебниците, а другият от живота. Радостта е храна за душата.
Joy Is Food for the Soul
Today Narin had decided to do her lessons with her friends. Of course, both İpek and Pelin knew about it. When they came they sat down at the table at once. Then there was a knock at the door. No sooner was it knocked than it was opened. Narin’s grandmother came in with a folk song on her tongue and a broom in her hand. Narin’s friends fell silent and, with their eyes fixed on the door, looked and looked.
“Roast meat in the pan, roast meat,
Girl, don’t swirl your dress…”
The song broke off.
- Come on, girls, jump up, why are you sitting there so glum like this?- Aunty Remziye scolded.
The girls looked and looked at one another.
Narin took the lead. She raised her hands and began to dance. After her the other girls joined in too. Aunty Remziye in the middle, the girls all around her in a ring. They were both dancing and joining in the song.
Narin’s grandmother is an aunty well on in years, you see. Well on in years, but upright and cheerful. Her face and eyes radiate light.
- Come on! Now sit down and work. You’ll be sitting for hours at school anyway, she said and left.
The girls, biting their lips, spoke after her:
- Good for your granny, Narin, they said. – she cheered us up too.
They had hardly said it when the aunty put her head round the door and reminded them of a quatrain she had learned when she was a pupil:
“- Penço, come and study,
Penço doesn’t want to!
Penço wants to eat!
- No, he who doesn’t study doesn’t get a bite!”
They all laughed. They too remembered this verse. And they set to work.
If you too were to see Aunty Remziye, you would not be able to guess her age. For exactly a century, and even a bit over, exactly a hundred years and eight months, she has been rejoicing in this bright and sunny world; together with her children and her chirpy grandchildren she too passed from class to class, she rejoiced in their joys and grieved with their sorrows. Only, she did not want them to be sad; she always comforted them, cheered them up, tried to make them forget their cares. But she did not hush up their mistakes: she called right right and wrong wrong. She would not hear a word against their teachers. She reminded them that these were knowledgeable people who shed light on children’s minds and taught them honesty. Narin always remembered these things.
At one point Narin looked at her watch. She both looked at her watch and looked over the girls’ faces.
- What, is it time or something? her friends meant to say.
Narin silently nodded her head: she meant to say “Yes!”
As they were leaving, Pelin:
- Let’s say “Goodbye!” to your grandmother too, Narin, she meant to say.
And so they did.
Today the girls learned two lessons at once: one the lesson in the book, and one a lesson of life, of living: the lesson that “Joy is food for the soul!”