Adını Siz Koyun
İrem hanım bugün kendini mutfağa kaptırmıştı. Erkenden kalktı ve kalkmasıyla hazırlığa başladı. Tabii, bugün doğum günü vardı. Bakarsın torunları sıkı tutar, erken gelirler. Eline çabuktu zaten, işlerinin çoğunu hazırlamış gibiydi. Her şey tastamam olunca masaya şöyle, bildiği gibi bir çeki düzen verdi, onu çiçeklerle, yemeklerle, böreklerle güzelce bir süsledi, bir süsledi ve şöyle ellerini beline koyup bir yandan da gözden geçirdi: “Acaba her şey yerli yerinde mi, herhangi bir kusur yok mu?” derken kapı çaldı. “Tamam geliyorlar, tam zamanında bitirmişim işlerimi” deyip, şöyle aynada başını, saçını düzleyip kapıyı açtı. Açmasıyla adını taşıyan kız torunuyla kardeşi Edip ellerindeki sepeti babaannelerine sundular. Sundular ve babaannelerinin tepkisine seyirci oldular. İrem hanım sepeti açtı ve ne görse beğenirsiniz. İçinden boncuk gözlü, pamuk gibi bembeyaz bir yavrucuk çıktı. Ev sahibi şaşırdı. “Vay, neydi bu canlı hediye? Tıpkı boncuk, bildiğiniz bembeyaz, nazar boncuğu gibi iki de masmavi göz!” Yavrucağı kucakladı ve canlı armağanını sepetine koydu. Küçümencik can yoldaşını nasıl okşayacağını şaşırdı. Adına hemen “Boncuk” dedi. Zira boncuk gözleri pek de yakışmıştı bembeyaz kürküne.
Boncuk sahibesi İrem’e çabucak alıştı. Zira daha aynı gün içerlerini dolaşırken İrem hanım ona izah etti: “Buraya girebilirsin”, “şurası yasak!”, “burası yüz numara, hele de burayı iyi belle!” demişti. Hem demiş, hem de işaret parmağını şöyle bir sallamıştı.
İrem ile Boncuk birbirlerini çok sevdiler. Hatta yatağı, yastığı bile paylaştılar. Ya mutfağı? Sahibesi yemek pişirip tadına bakarken Boncuğu bir görseniz! Bu kaşıktan o da tatmak istiyor, etrafında miyav-miyav dönüyor ve yalanıyor.
- Nedir bu “miyav”, sen de mi tatmak istiyorsun?
Sen misin Boncuk’a çıkışan? Darılmasını da bir görseniz? Hayvan deyip de geçmeyin! Önce gidip suyunu döküyor, sonra da masa altına girip gizleniyor. Gizleniyor ama ev sahibesini de gözden kaçırmıyor.
Hele de “Biraz dinleneyim!” deyip de yatağa uzanmaya görsün İrem. Boncuk usulcacık atlayıp kendisini yatakta buluyor. Güya o da uyuyacakmış. Başını aynı yastığa koyup hemen ev sahibesinin horlamasına o da bir “tel” ekliyor. Amma ne güzel bir uyum, ne güzel bir harmoni! Dinle canım, dinle! İşte bu da bir nevi müzik, bir bakıma!
Boncuğun çevikliğine de hayran olursunuz. Yatak odası çift kapılı. Gece yatarken İrem hanım o bir insan boyundaki file kapıyı çekip, odayı güya kapatmış bulunuyor. Boncuk gelip kapıya yalvarıyor: Miyav, miyav, diyor. Duyan yok ki. /İrem hanım duymazlıktan geliyor/. Ama Boncuk da “ben yapacağımı bilirim” deyip, hemen bir hamlede zıplayıp, kendini yatak odasında buluyor. Yumuşacık “patileriyle” yavaş yavaş yatağa sıçrıyor ve başını yastığa koyunca sabaha bir uykuda çıkıyor.
Boncuk, İrem hanımın hem can yoldaşı, hem de yardımcısı aynı zamanda. Taraçadaki çiçeklere sakın sinek konmasın? Hemen öyle bir çeviklikle atlıyor ki, bir hamlede sinek yok oluyor. Bakakalıyorsun. Gözlerine inanamıyorsun!
Kışın kentteki panel evler soğuk olur. Oysa boncuk sıcağı pek çok seviyor. Kış günleri “yuva”sına değil de, sımsıcak kalorifer üstüne yatıyor. Hayvan deyip de geçmeyin, o da canının kıymetini biliyor.
Adına siz de Boncuk dediniz, değil mi?
Вие му сложете име
Госпожа Ирем днес се беше отдала на кухнята. Стана рано и още със ставането си, започна да се подготвя. Разбира се, имаше повод, днес беше рождения й ден. Току-виж, внуците й подранят. Беше сръчна и беше отхвърлила повечето работи. Щом приготви всичко, подреди масата, както тя си знаеше, украси я с цветя, ястия, бюреци, баклави… Сложи ръце на хълбоците, застана отстрани и поогледа още веднъж. Дали всичко си е на мястото, дали няма някакъв недостатък? В този момент на вратата се звънна. „Тъкмо навреме свърших“ си каза тя. И отвори. Внучката с нейното име и братчето й Едип й подадоха кошницата с подаръка. Чакаха реакцията й. Ирем отвори кошницата и що да види?!
Вътре имаше едно малко, синеоко и бяло, снежно бяло същество. Домакинята се паникьоса. „Какъв е този жив подарък?!“ очите му същински сини мъниста против уроки. Прегърна го и после го върна в кошницата. Не знаеше как да го погали. Кръсти го Бонджук, т.е. Мънисто. Тези очи много подхождаха на белия кожух. Бонджук много бързо свикна със стопанката си. Защото още същия ден Ирем ханъм му обясни: „Тук можеш да влизаш, тук е забранено. Това е тоалетна, запомни я добре.“ Хем му говореше, хем размахваше показалец.
Ирем и Бонджук бързо се обикнаха. Споделяха си както леглото, така и възглавницата. Ами кухнята? Бонджук искаше да опитва яденето, заедно със стопанката си.
Какво? Ти ли ще се караш на Бонджук? И да видите вие как се сърди! Първо отива и разсипва паничката си с вода, а после се крие под масата. Но не изпуска от очи стопанката си.
А пък рече ли тя да си почива, Бонджук лекичко подскача и хоп! – при нея. И той се кани да спи. Слага глава на същата възглавница и започва да преде една нота по-тънко от стопанката си. Каква хармония! Само стой и слушай! Това също си е някакъв вид музика.
И на пъргавината на Бонджук не можете да не се възхитите. Спалнята е с двойна врата. Вечер госпожа Ирем дръпва високата колкото човешки бой, телена врата. Бонджук идва и се моли: „Мияу, мияу!“ Никой не чува. Ирем се прави на заспала. Но Бонджук не се отказва. „Знам си аз работата, мияу, мияу!“ И на един подскок, хоп! – в спалнята. С меките си лапички скача в леглото и щом сложи главица на възглавницата, спи ли спи, чак до сутринта. Бонджук е хем другарче на госпожа Ирем, хем помощник. Муха да кацне върху цветята на терасата? С такава ловкост се хвърля, че с един замах мухата изчезва! Гледаш и не вярваш на очите си!
Зимно време панелните апартаменти са студени. А Бонджук обича топличкото. През зимата не ляга в своето кошче, а спи на радиатора. Не го подминавайте, макар и животинче, душицата му също е ценна.
И вие го нарекохте Бонджук, нали?
You Give It a Name
Today İrem Hanım had given herself over to the kitchen. She got up early, and as soon as she was up she began her preparations. Of course, today there was a birthday. You never know, the grandchildren might be eager and come early. She was quick with her hands anyway, and she had most of her work as good as ready. When everything was complete she set the table in order, just so, the way she knew how; she decorated it nicely with flowers, with dishes, with böreks, decorated it and decorated it, and then, putting her hands on her hips, she looked it over from one side: “I wonder, is everything in its place, is there nothing lacking?” – and just then the doorbell rang. “There, they’re coming, I’ve finished my work just in time,” she said, smoothed her head and her hair in the mirror, and opened the door. As soon as she opened it, the granddaughter who bore her name and her brother Edip presented the basket in their hands to their grandmother. They presented it and stood watching for their grandmother’s reaction. İrem Hanım opened the basket, and what do you think she saw? Out of it came a little baby creature with eyes like beads, pure white like cotton. The lady of the house was astonished. “My, what was this living present? And two deep blue eyes just like beads, like the white-and-blue bead you know, the nazar bead against the evil eye!” She hugged the little thing and put her living gift back in its basket. She did not know how to go about stroking her tiny little companion. She named it “Boncuk”, Bead, at once. For its bead eyes went very well indeed with its pure white fur.
Boncuk quickly got used to her mistress İrem. For that very same day, as they went round the rooms, İrem Hanım explained to her: “You may go in here,” “that place is forbidden!”, “this is the toilet, and mind you learn this place well!” she said. She said it, and she wagged her forefinger as well, just so.
İrem and Boncuk loved each other very much. They even shared the bed and the pillow. And the kitchen? You should just see Boncuk when her mistress is cooking and tasting the food! She too wants a taste from that spoon; she circles around her going miaow-miaow and licking her lips.
- What is this “miaow”? Do you want a taste too?
So you would scold Boncuk, would you? You should just see how she takes offence! Don’t say “it’s only an animal” and pass it by! First she goes and spills her water, and then she gets under the table and hides. She hides, but she does not let the lady of the house out of her sight either.
And just let İrem say, “Let me rest a little!” and stretch out on the bed. Boncuk jumps up ever so softly and finds herself on the bed. As if she too were going to sleep. She puts her head on the same pillow and at once she adds a “string” of her own to the snoring of the lady of the house. But what a lovely accord, what a lovely harmony! Listen, my dear, listen! This too is a kind of music, in a way!
You would admire Boncuk’s nimbleness too. The bedroom has a double door. At night when she goes to bed, İrem Hanım pulls the mesh door, which is as tall as a person, and so has supposedly closed the room. Boncuk comes and pleads at the door: Miaow, miaow, she says. But there is no one to hear. /İrem Hanım pretends not to hear/. But Boncuk says, “I know what I’ll do,” and at once, with one leap, she jumps and finds herself in the bedroom. With her soft little “paws” she slowly springs onto the bed, and once she lays her head on the pillow she sleeps straight through till morning.
Boncuk is both İrem Hanım’s companion and her helper at the same time. Let a fly just try to land on the flowers on the terrace! She pounces at once with such nimbleness that in one move the fly is gone. You are left staring. You cannot believe your eyes!
In winter the panel-block flats in the town are cold. But Boncuk loves the warmth very much. On winter days she lies not in her “nest” but on top of the piping hot radiator. Don’t say “it’s only an animal” and pass it by; she too knows the value of her own dear life.
You called her Boncuk too, didn’t you?